» Dersim Olayları Bir Tek Olaya Bağlanamaz

Dersim Olayları Bir Tek Olaya Bağlanamaz - Yılmaz KOÇ

Paylas
Dersim Olayları Bir Tek Olaya Bağlanamaz
26 Şubat 2015, Perşembe 21:19:22
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Tunceli mi, Dersim mi, Munzur mu?

Destek yayınları tarafından çıkarılan bir kitapta Dersim isyanının bir Jandarmanın, bir kadına tecavüzüyle başladığı söyleniyor.

Dersim kimilerinin söylediği gibi sadece tek bir olayın tezahürü olarak çıkmadı. Jandarmanın tecavüzü hoş görülemez ancak Dersim olaylarını tek bir olaya bağlamak tarih bilgisinden yoksun olunduğunun göstergesidir.

Dersim, Osmanlı döneminden beri Anadolu’nun kanayan yarasıdır.

Dersim bölge itibariyle askeri tatbikatlara olanak vermeyecek bir coğrafya yapısında olduğu için çevrede hırsızlık, eşkıyalık yapan ayrıca haklı veya haksız devlete baş kaldıranların sığındıkları yer haline geldi.

Bu eşkıyalara devlete vergi vermemek isteyen, çevre illere saldırılar yaparak onların mallarını yağmalayan aşiret ağalarının da katılması, devletin orada sıkı tedbirler almasına neden oldu.

Devletin oraya yaptığı askeri hareketlerde, askerler ile sarp dağlara sığınan eşkıya arasında bölgede yaşayan halk sıkışıp kaldı.

Ancak şu söylenebilir ki Dersim olayları Osmanlı döneminden beri bir hak arama isyanı değil, bunun tam tersi eşkıyalık, hırsızlık nedeniyle ortaya çıktı.

Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet döneminde Dersim olayları şu şekilde belgelere yansıdı.

Dersim yüz yılı aşkın bir süredir Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti hükümetlerine sorun çıkaran bölge olarak tanınır.

Bir Kürt ve Alevi isyanı gibi gösterilen bölgedeki kargaşanın, aslında eşkıyalık ve haydutluk olduğu, Osmanlı döneminde, bölgedeki eşkıyaların sadece Dersim’de değil, Erzincan, Erzurum taraflarında eşkıyalık yaptıkları, Osmanlı Mebusan Meclisinin tutanaklarına bile girdi.

Erzincan Milletvekili Osman Fevzi Efendinin isteği üzerine Mebusan Meclisine izahat veren Dâhiliye Nezareti (İçişler Bakanlığı) Müsteşarı Nazım Bey de Dersim eşkıyalarının Erzincan civarında, Erzurum civarında halkın hayvanlarını, ekinlerini, mallarını çaldıklarını söyledi. Osmanlı döneminde bölgeye yapılan askeri harekâtlar da bu yüzden yapıldı[1].

Cumhuriyet döneminde 25 Aralık 1935 tarihinde Munzur vilayeti, adı değiştirilerek Tunceli oldu. 

“Tunceli adı ile şimdi teşkil edilecek vilayetin ve o bölgenin eski ismi Dersim’dir. Dersim, eski zamanda da belli bir mıntıkaya verilmiş bir isim değildir” sözünü 1935 yılında Dahiliye Vekili (İçişleri Bakanı) olan Şükrü Kaya, Munzur vilayeti teşkilat ve idaresi hakkında kanun görüşülürken söyledi[2].

Anlaşılıyor ki Dersim bölgeye verilen isimdir. Vilayetin ismi ise Tunceli olmadan önce Munzur’dur.

Munzur vilayetinin adı Tunceli oldu ve böylece sorunun giderildiği sanıldı. Müzmin hastalığımız burada da kendisini gösterdi. Sorunun şimdi de sanıldığı gibi sadece isim değiştirilerek çözüleceği sanıldı.

Osmanlı döneminde olsun, Türkiye Cumhuriyeti döneminde olsun aydınlar bölgede en büyük eksikliğin eğitim olduğunu söyleye geldiler. Ancak sorun, alınan önlemlerin yetersiz kalması ve önemsenmemesi nedeniyle hiçbir zaman giderilemedi.

Bununla birlikte eğitim alanında olsun, yatırım alanında olsun bölgeye hiçbir yatırım götürülmedi. Halkın cahil kalması yöneticileri bir adım bile kımıldatmadı. Aslında önemli olan isimlerin değiştirilmesi, askeri harekâtların yapılması değil halkın eğitiminin sağlanması gerekirdi. Hükümetlerin yatırım yaparak bölge halkına geçim kapısı sağlaması da yapılacaklar arasında olmalıydı.

Tunceli’ye tekrar Dersim denmeye başlaması, Tunceli Üniversitesi isminin Munzur ismi ile değiştirileceğinin açıklanması bölge halkı için önemli bir gelişme olabilir. Fakat sadece şekilcilikle uğraşıp asıl soruna neşter vurulmaz ise bu bölgemiz sorunlu bölge olmaya devam edecektir.

 



[1] Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi, Devre: 1, Cilt: 2, İçtima Senesi: 1, Kırk üçüncü İnikad, 7 Mart 1325, s: 346.

[2] TBMM Zabıt Ceridesi, Devre 5, Cilt, 7, İçtima:1 25.12.1935, s.175.

 

OKUYUCU YORUMLARI

UYARI:Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.(Yorum Yapanın Taahütü)Yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Ad Soyad
E-Posta
Yorum
Foto GaleriTÜMÜ
Video Galeri
Video GaleriTÜMÜ

ÇOK OKUNANLAR

ŞANS OYUNLARI


Yukleniyor
İçerik Yükleniyor...

Gazeteler:

Hava Durumu


Yukleniyor
İçerik Yükleniyor...

NAMAZ VAKİTLERİ :

Bekleyiniz
İçerik Yükleniyor...

SON YORUMLAR

BURCLAR


Yukleniyor
İçerik Yükleniyor...

FaceBook

E-Posta Listesine Katıl

E-Posta Adresi:

Copyright ©2010 - Tüm hakları saklıdır.
PHP Haber Sitesi Türkiye Tasarım
Haber Kritik- Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz Ve kaynak gösterilmeden Alıntı Yapılamaz. Yayınlanan Tüm Haber Ve Açıklamalar İlk Kaynaktan Ulaştırılan Açıklamalardır. Sitemiz Bu Açıklamalara Ekleme Veya Müdahelede Bulunmadan Yayınlar. Yorum,Makale, Sizden Gelenler Bölümündeki Yazılardan Yazanlar Sorumludur. Harici Bilgiler Ayrı Bir Sayfada Açılır. Haber Kritik Bu Linkler Ve İçeriklerinden Sorumlu Değildir.Her Türlü Haber Ve İletişim İçin haberkritik@gmail.com Adresini kullanabilirsiniz. Sitemizden Daha İyi Yararlanabilmek için Gizlilik İlekeleri Ve Yayın Prensiplerimzi Okuyunuz. Ekonomik Veriler Bilgilendirme Amaclidir.Kullanimindan Dogacak Sorunlardan Sitemiz Sorumlu Degildir.En İyi İnt Exp 8+ 1024x768 Görüntülenir