» Yüz Yıl Önce Kadın Hakları Ne Durumdaydı?

Yüz Yıl Önce Kadın Hakları Ne Durumdaydı? - Yılmaz KOÇ

Paylas
Yüz Yıl Önce Kadın Hakları Ne Durumdaydı?
07 Mart 2013, Perşembe 18:31:54
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Tüm kadınlarımızın Dünya Kadınlar Gününü kutlarken, bundan yüz sene önce kadınlarımızın haklarının ne halde olduğunu kısa notlar halinde tarihleriyle birlikte aşağıda göreceksiniz.

İkinci Abdülhamit Hanın tahtta olduğu dönem. İttihat ve Terakki Cemiyetinin etkin olduğu bir zaman aralığı.

16 Haziran 1903: Müslüman Türk kadınları fabrikalarda işçi olarak çalışmaya başladı. Cibali Sigara Fabrikasında kadın işçile­re sataşıldığına dair ele geçen bir belgede Fatma isimli bir kadının adı kanıt olarak gösterildi.

19 Aralık 1904: Çıkan bir kanunla yatılı Kız Sanayi Mektebine gündüzlü öğrenci alınması esası getirildi.

24 Mart 1906: Müdürlüğünü Şefika Hanımın yaptığı Alem-i Nisvan Dergisi yayın hayatına başladı. Haftalık ve resimli çıkan dergi İsmail Gasprisnki'nin çıkardığı Tercüman Gazetesinin ila­vesi olarak verilmekteydi. Derginin yazı işleri müdürü İsmail Gasprisnki'nin kızı Şefika Hanım'dı.

21 Kasım 1907: Trabzon Rüsumat Nezareti'ne yapılan bir ih­barla Trabzon Gümrüğünde kadınlar aracılığı ile kaçak eşya ka­çırılmakta olduğu haberi verildi. İhbarda Hadide isimli Osmanlı vapurundan çıkan dört kadının üzerlerinde dört tabanca ile çok sayıda kurşun yakalandığı belirtiliyordu. Bu ihbar üzerine güm­rüğe kadın kolcu atanmasına karar verildi.

26 Şubat 1908: Trabzon Gümrüğü'nden kadın kolcu atanma­sına dair padişah iradesi çıktı. Aylık 250 kuruş maaşla gümrüğe kadın kolcu atandı.

13 Eylül 1908: Türk ve Ermeni kadınlar İttihat Cemiyet-i Hayriyesi kuruldu.

30 Kasım 1908: Hilal-i Ahmer Kadınlar Şubesi İstanbul Gülhane Seririyet Hastanesinde "Hilal-i Ahmer Hıdemat-ı Fahri Ders­leri "adı ile dershane açtı. Eğitim için Asaf Derviş Paşa ve Refik Münir Bey görevlendirildi.

2 Şubat 1909: Kastamonu İnas Rüşdiyesi'nden emekli olan Ha­fız Zeliha Hanım, Deveciler Camii'nde yapılan hafız toplantısında duadan sonra kürsüye çıktı ve 3.0rdu'daki askerlerin kışlık ihti­yaçlarını anlatarak yardım istedi.

7 Nisan 1909: Meclis-i Mebusan'da Tatili Eşkâl Kanun Layihası görüşmeleri sırasında, Erzurum Mebusu Vartkes Efendi kadın işçilerin zor koşullar altında çalıştırılması ile ilgili şu konuşmayı yaptı: "Bazı yerlerde kadınlar bile çalışıyor. Hatta hamile oldukları vakit bile, erkekler gibi, on on iki saat çalışmak mecburiyetinde kalıyorlar. Çocuklarını evlerini terk ederek mütemadiyen çalışı­yorlar."

12 Nisan 1909: Beyazıt'ta, Midhat Paşanın akrabası Cemal Beyin himayesinde Ana Mektebi açıldı. Kurucularının arasında İsmet Haydar Hanınım bulunduğu mektepte ev idaresi, biçki-dikiş, sağlık, çocuk büyütme, aile muaşereti, edebiyat, beden eğitimi ve resim dersleri okutulmasına karar verildi. Ana Mektebi'nin asıl amacı, çocukları harap eden asıl analarından alıp yetiştirmekti. 7 yıllık eğitimden sonra ba­şarılı olan öğrenciler bakanlık tarafından ödüllendiriliyordu.

 

28 Mart 1912: Hüseyin Kami, Zekâ Dergisine yazdığı "Kadın­lığın Mevkii" başlıklı yazısında kadın eğitimine ayrılan Ödeneğin yeterli olmadığını belirtti ve konu hakkında şu bilgileri verdi: "Toplam 600.258.000 kuruş olan Osmanlı devlet vergilerinin %67’sini erkekler, %33’ünü kadınlar ödemektedir. Oysa resmi is­tatistiklere göre, hükümetin kız okullarına 1.328.600 kuruş, erkek okullarına 56.905,060 kuruş harcadığı anlaşılmıştır. Aradaki far­kın ne kadar büyük olduğu ortadadır. "

7 Nisan 1913: Malumat-ı Dahiliyye İstihlaki Kadınlar Cemi­yeti kuruldu. Melek Hanım tarafından kurulan cemiyetin amacı kadınlar arasında yerli malı kullanımım teşvik etmek ve yerli üre­timi yaymaktı.

9 Mayıs 1913: Fransız Telefon İdaresinde çalışmak üzere başvu­ran Bedra Osman ve dört arkadaşının Fransızca ve Rumca bilme­dikleri gerekçesi ile işe alınmamaları Kadınlar Dünyası Dergisinde şiddetle eleştirildi. Telefon idaresi bir süre sonra kendilerine hakaret edilmediklerini açıklayarak 7 kadın memuru işe aldı. İşe başlayan kadın memurlar " Hamiyet Derviş, Bedia Sekip, Bedra Osman, Mediha Enver, Refika Mustafa, Semiha Hikmet ve Neziha Mustafa Hanımlar idi."

12 Mayıs 1913: Emine Seher Ali Hanım, Kadınlar Dünyası Dergisine yazdığı "İş Görebiliriz" başlıklı yazısında, kadınların bir araya gelerek tasarruflarını birleştirmelerini ve bir iş sahibi olmalarını önerdi,

16 Haziran 1913: Kadınlar Dünyasının yazarlarından Atiye Şükran, ticaret yapmak için çok paraya gerek duyulmadığını belirterek kadınlara şu öneriyi yaptı: "250 mecidiye ile 10 kadın bir araya gelerek içlerinden birini reise seçebilir. Birinci defada 2'şer mecidiye verilebilir ve altı ay müddetle bu para toplanabilir." Atiye Şükran örnek olarak kendisini gösteriyordu. Böyle bir şirkete sa­hip olduğunu ve matbaa işiyle uğraştığını da ilave ediyordu.

21 Şubat 1914: Üniversitelerin konferans salonlarında açılan hastabakıcılık kursları kadın basını tarafından desteklendi. Açılan kurslar saray tarafından da takdirle karşılandı. Hilal-i Ahmer Ce­miyeti fahri başkanı Veliaht Yusuf İzzeddin Efendi, Kadırga hasta­bakıcılık kursunu bitirenlere diplomalarını bizzat kendisi vererek takdirlerini de bir konuşma ile dile getirdi.

6 Ağustos 1914: Biçki Yurdu ilk mezunlarını verdi. Darülfü­nun Konferans Salonu'nda düzenlenen bir törende diplomaları­nı alan terziler bir mankene 40 dakikada bir korsaj, bir etek ve bir manto dikerek hünerlerini sergilediler. Biçki yurdu Osmanlı Müdafaa-i Hukuk-u Nisvan Cemiyeti tarafından İstanbul Çiftesaraylar Caddesi 21 numarada özellikle yoksul Türk kızlarına ter­zilik öğretmek amacıyla kurulmuştu. Yeni tekniklerle terziliğin hizmetlerinden dolayı Maarif ve Sanayi Nazırları ve Ziraat Nazırı tarafından "Üçüncü rütbeden Maarif Nişanı "ile ödüllendirildi.

10 Mayıs 1915: İktisadiyat Dergisinde kadın işçi arandığına dair bir ilan yayınlandı. İlanda Beyazıt, Fatih, Beyoğlu ve İzmir belediyelerinde temizlik veya inşaat işlerinde çalışacak kadınlara 300 kuruş maaş verileceği belirtiliyordu.

11 Ocak 1918: Silahaltına alınan erkeklerden boşalan ticaret sahasını doldurmak için kadınlardan oluşan yeni bir esnaf takımı "Bir Kadın Tüccarlar Pazarı" açıldı. Vakit Gazetesi verdiği haberde konu ile ilgili şu bilgileri verdi: Bu kadınlar Mudanya-İzmir yo­luyla, İstanbul'a getirebildikleri eşyayı Galata Rıhtımı arkasında teşhir ederek, burasını bir pazar haline koymuşlar.

8 Şubat 1918: Vakit Gazetesinde çıkan bir ilanda Kadınları Ça­lıştırma Cemiyeti tarafından İstanbul'da oluşturulan 1. Kadın İşçi Taburu için 18-30 yaş arası güçlü, namuslu, kucakta taşınır çocu­ğu olmayan hanımlar alınacağı bildirildi.

5 Ekim 1918: Meclis-i Vükela kadınların tıp, dişçilik ve ecza­cılık öğrenimi yapmasına izin verdi. Karar 4 gün sonra Sıhhiye Nazırlığına bildirildi. Haber kadın basınında sevinç yarattı.

20 Kasım 1918: Kadıköy kadınları adına gazetelere bir yazı gönderildi ve hükümet adına Meclis'te söylenen “Yenik düştük, istediklerini yaparlar” sözü şiddetle eleştirildi. Yazıda: “Milli hak­larımızı ve ismetimizi muhafaza edecek hükümet ve erkek yoksa biz varız! denildi.

 

20 Şubat 1919: Osmanlı Sosyalist Partisi kuruldu. Kadın ve ço­cukların ağır işlerde ve gece çalıştırılmalarının yasaklanması, ça­lışma yaşının kız çocuklarda 16 olması maddeleri de tüzüklerinde yer aldı.

OKUYUCU YORUMLARI

UYARI:Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.(Yorum Yapanın Taahütü)Yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Ad Soyad
E-Posta
Yorum
Foto GaleriTÜMÜ
Video Galeri
Video GaleriTÜMÜ

ÇOK OKUNANLAR

ŞANS OYUNLARI


Yukleniyor
İçerik Yükleniyor...

Gazeteler:

Hava Durumu


Yukleniyor
İçerik Yükleniyor...

NAMAZ VAKİTLERİ :

Bekleyiniz
İçerik Yükleniyor...

SON YORUMLAR

BURCLAR


Yukleniyor
İçerik Yükleniyor...

FaceBook

E-Posta Listesine Katıl

E-Posta Adresi:

Copyright ©2010 - Tüm hakları saklıdır.
PHP Haber Sitesi Türkiye Tasarım
Haber Kritik- Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz Ve kaynak gösterilmeden Alıntı Yapılamaz. Yayınlanan Tüm Haber Ve Açıklamalar İlk Kaynaktan Ulaştırılan Açıklamalardır. Sitemiz Bu Açıklamalara Ekleme Veya Müdahelede Bulunmadan Yayınlar. Yorum,Makale, Sizden Gelenler Bölümündeki Yazılardan Yazanlar Sorumludur. Harici Bilgiler Ayrı Bir Sayfada Açılır. Haber Kritik Bu Linkler Ve İçeriklerinden Sorumlu Değildir.Her Türlü Haber Ve İletişim İçin haberkritik@gmail.com Adresini kullanabilirsiniz. Sitemizden Daha İyi Yararlanabilmek için Gizlilik İlekeleri Ve Yayın Prensiplerimzi Okuyunuz. Ekonomik Veriler Bilgilendirme Amaclidir.Kullanimindan Dogacak Sorunlardan Sitemiz Sorumlu Degildir.En İyi İnt Exp 8+ 1024x768 Görüntülenir